De Saspoort is een zogenaamde waterpoort die aangelegd werd bij de bouw van de 19e eeuwse verdedigingsgordel rond Diest. De poort was voorzien van een waaiersluis die tegen de stroming in kon draaien. Zo kon men de vlieten in de stad en de vesten te voorzien van water uit de Demer (rivier) en verzekerde tegelijkertijd de afwatering van de Begijnebeek. Op onderstaande foto zien we centraal op de sluitsteen het jaartal 1841 waarin dit deel vervolledigd werd.
De Demerpoort
De Saspoort werd vroeger ook wel de Demerpoort genoemd. Bij de aanleg van de 19e eeuwse vestingwerken stroomde hier immers het water van De Demer de stad binnen, om vervolgens via de Zichemsepoort de stad weer te verlaten.
De Teerlingen / De Beer
Vlakbij de Saspoort bevindt zich “De Teerlingen”, een overloop van de Demer in de Zwarte Beek. In de vestingbouw wordt een scheiding tussen een vestinggracht en een andere waterloop ook wel een “Beer” genoemd.
Schema waaiersluis:
Door de waaiersluis in de Saspoort samen met de teerlingen te sluiten, kon men in korte tijd een overstromingsgebied creëren. Op die manier kon men practisch de gehele oostzijde van de vesting beschermen tegen een eventuele aanval.
Renovatie grote steunbeer
In de jaren ’60 werd de Demer in Diest gedempt en via de ‘Grote Beer’ rond de stad geleid. Na meer dan vijftig jaar werd de rivier in 2016 weer opengelegd, al stroomde er aanvankelijk enkel water van de Begijnebeek door de bedding. In 2021 startte de renovatie van de Grote Beer om het debiet stroomopwaarts beter te regelen. Sinds de voltooiing hiervan stroomt de Demer eindelijk weer écht door het hart van de stad.
De Saspoortbrug
In augustus 2025 werd de nieuwe verbinding over de Grote Steunbeer officieel geopend, exact een jaar nadat de werken in augustus 2024 van start gingen. De naam van de brug werd vastgelegd na een volksstemming onder de inwoners van Diest. Het gaat om een zwevende, boogvormige stalen constructie met een lengte van 100 meter en een breedte van 3,75 meter. Deze nieuwe infrastructuur is specifiek ingericht voor voetgangers en fietsers.
Oude foto’s van de Saspoort:
